Devlete Ödenen Yasal Giderler: Harçlar ve Vergiler
Ev alırken el sıkıştığınız rakamın üzerine eklenecek olan yasal giderler, bazen bir araba parası kadar tutabilir. Egzul.online olarak, bu masrafları önceden bilmeniz ve bütçenizi sarsmamanız için 2024 yılı güncel verilerini derledik. Tapu harcı, sadece bir işlem ücreti değil, mülkiyetin tescili için devlete verilen bir paydır.
1. %4 Kuralı: Tapu Harcı Nedir?
Gayrimenkulün satış bedeli üzerinden alınan %4 oranındaki vergiye 'Tapu Harcı' denir. Kanunen bu tutar %2 alıcı, %2 satıcı şeklinde paylaştırılır. Ancak piyasada 'satıcı net rakam ister' kuralı işlediği için çoğu zaman %4'ün tamamı alıcının üzerine kalır. Burada en kritik mesele 'Rayiç Bedel' tuzağıdır. Belediye rayiç değeri 500 bin TL olan ancak gerçekte 3 milyon TL'ye satılan bir evi, harçtan kaçmak için 500 bin TL gösterirseniz, ileride Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ağır cezalar alabilirsiniz. Banka kredisi kullananlarda banka değeri zaten sisteme düştüğü için düşük gösterme şansı yoktur.
2. Döner Sermaye ve Hizmet Bedelleri
Tapu harcı dışında, her yıl güncellenen bir de 'Döner Sermaye İşletmesi Hizmet Bedeli' vardır. 2024 yılı için bu rakam yaklaşık 800 TL ile 1.200 TL arasında (bölgeye göre küçük farklarla) değişmektedir. Bu tutar, harçla birlikte aynı SMS koduyla ödenir. İşlem sırasında tapu dairesinde nakit para dönmez, tüm ödemeler banka veya ATM üzerinden dijital olarak gerçekleştirilir.
3. İlk Ev Muafiyeti ve Vergi İndirimleri Var mı?
Türkiye'de zaman zaman ekonomiyi canlandırmak adına 'ilk evim' kampanyaları kapsamında tapu harcı indirimleri yapılabilmektedir. Ancak standart bir muafiyet yoktur. Sadece Kentsel Dönüşüm kapsamında yıkılan bir binanın yerine yapılan yeni daireyi 'ilk satışta' müteahhitten alıyorsanız, 6306 sayılı kanun gereği tapu harcından muaf olabilirsiniz. Bu, milyonluk dairelerde 100-200 bin TL tasarruf demektir. Egzul.online olarak önerimiz; alacağınız evin kentsel dönüşüm belgesi olup olmadığını mutlaka sorgulamanızdır.
4. Satış Sonrası Gayrimenkul Değer Artış Kazancı Vergisi
Evi aldınız ve 2 yıl sonra kar ederek sattınız. İşte burada 'Değer Artış Kazancı Vergisi' devreye girer. Eğer bir evi aldıktan sonra 5 tam yıl dolmadan satarsanız, elde ettiğiniz karın (enflasyon düzeltmesi sonrası kalan kısmın) gelir vergisini ödemek zorundasınız. 5 yıl dolduktan sonra satarsanız, miktar ne olursa olsun vergi ödemezsiniz. Yatırımcıların en çok dikkat etmesi gereken takvim budur.
5. Emlak Vergisi Bildirimi Ne Zaman Yapılır?
Tapuyu aldığınız yılın sonuna kadar ilgili belediyeye giderek (veya e-Devlet üzerinden) emlak vergisi bildirimi yapmanız gerekir. Bu bildirimi yapmazsanız, bir sonraki yıl cezalı vergi ödersiniz. Unutmayın, satın aldığınız yılın emlak vergisini eski sahibi (satıcı) öder; siz bir sonraki yıldan itibaren sorumlu olursunuz.
Egzul.online finans ekibi hatırlatır: Vergi ve harçlar konusunda şeffaf olmak, mülkünüzün gelecekteki huzurunun sigortasıdır.