Ev Sahibi Olmadan Önce Finansal Röntgeninizi Çekin
Gayrimenkul satın almak, bir bireyin hayatı boyunca yapacağı en büyük harcamadır. Ancak çoğu alıcı, bu süreci sadece bankadaki nakit parası veya kredi limitiyle evin üzerindeki fiyat etiketini kıyaslayarak yönetmeye çalışır. Egzul.online olarak bu makalede, buz dağının görünmeyen kısmını, yani evin satış bedeli dışındaki 'gizli giderleri' ve bütçe yönetiminin püf noktalarını ele alacağız.
1. Satış Bedelinin Ötesindeki Yasal Zorunluluklar
Bir evi 2.000.000 TL’ye satın almak için el sıkıştığınızda, cebinizden çıkacak miktar aslında bu rakamın çok üzerindedir. İlk büyük kalem Tapu Harcı'dır. Devlet, bu işlem için satış bedelinin %4'ü oranında bir harç talep eder. Yasal olarak bu %2 alıcı, %2 satıcı şeklinde ödenmesi gerekse de, Türkiye emlak piyasasında teamül gereği bu %4’ün tamamı genellikle alıcı tarafından karşılanır. Yani 2 milyonluk bir evde, işlem başında 80,000 TL nakit harcınız olacaktır. Buna ek olarak döner sermaye ücretleri ve tapu dairesi işlem masrafları için de yaklaşık 5,000-7,000 TL arası bir ek bütçe ayırmalısınız.
2. Emlak Danışmanlık ve Hizmet Bedelleri
Evi bir emlak ofisi aracılığıyla bulduysanız, profesyonel hizmetin bir bedeli olacaktır. Yasal sınır, satış bedelinin %2’si artı KDV’dir. Birçok alıcı bu kalemi bütçe dışı bırakır ancak bu rakam azımsanamayacak kadar büyüktür. 2 milyon TL'lik bir işlemde yaklaşık 48,000 TL'lik bir ödeme (KDV dahil) sizi bekler. Bu tutarı pazarlık aşamasında mutlaka netleştirmeniz gerekir.
3. Kredi Masrafları ve Faiz Dışındaki Giderler
Konut kredisi kullanacaksanız, sadece aylık taksitlere odaklanmayın. Bankalar, krediyi onaylamadan önce Ekspertiz Ücreti talep eder. Bu, evin değerini belirleyen bağımsız kuruluşun ücretidir. Ayrıca dosya masrafı, hayat sigortası, konut sigortası ve DASK gibi kalemler birleştiğinde, kredi kullanım maliyetiniz bir anda 15,000 - 25,000 TL bandına çıkabilir. Kredi hayat sigortasının, yaşınıza ve sağlık durumunuza göre yıllık primlerinin değişeceğini unutmayın.
4. Tadilat, Taşınma ve Beklenmedik Giderler
Sıfır bir daire alsanız bile içine girdiğinizde mutlaka harcama yapacaksınız. Avizeler, kornişler, belki bir boya tazeleme veya abonelik başlangıçları (elektrik, su, doğalgaz güvence bedelleri) toplamda 20,000 TL ile 50,000 TL arasında bir başlangıç masrafı doğurur. Taşınma maliyetlerini de eklediğinizde (şehir içi nakliye bugünlerde 15,000 TL’den başlar), bütçenizin neden sadece satış fiyatıyla sınırlı kalmaması gerektiğini anlayabilirsiniz. Egzul.online tavsiyesi: Toplam bütçenizin en az %10'unu 'beklenmedik gider fonu' olarak ayırmadan imza atmayın.
5. Gayrimenkul Vergisi ve Site Aidatları
Evi aldıktan sonra da harcamalar bitmez. Her yıl ödenmesi gereken Emlak Vergisi ve eğer bir site içerisindeyseniz yüksek aidat giderleri, aylık nakit akışınızı etkileyecektir. Özellikle lüks sitelerde aidatlar bir kira bedelinin yarısına kadar ulaşabilmektedir. Satın almadan önce mutlaka mevcut yönetime aidat borçlarını ve aylık ödemeleri sorun.
Sonuç olarak; ev almak sadece bir gayrimenkul edinimi değil, uzun vadeli bir finansal yönetim sürecidir. Egzul.online rehberliği ile bu süreci en az kayıpla ve en yüksek bilinçle tamamlayabilirsiniz.