Emlak Ofisleri İle Çalışmanın Maliyeti ve Hukuki Boyutu
Ev arayış sürecinde çoğu zaman karşımıza gayrimenkul danışmanları çıkar. Profesyonel bir emlakçı; doğru fiyat analizi, pazarlama ve bürokratik süreçlerde size büyük kolaylık sağlar. Ancak bu hizmetin bir bedeli vardır. Egzul.online olarak, alıcıların en çok kafa karışıklığı yaşadığı 'emlakçı komisyonu' konusunu, yasal mevzuat ve piyasa uygulamaları ışığında detaylandırıyoruz.
1. Yasal Komisyon Oranı Nedir?
Türkiye'de gayrimenkul ticareti hakkındaki yönetmelik, emlakçı komisyonunu net bir sınıra bağlamıştır. Taşınmaz ticareti yönetmeliğine göre, emlak danışmanına ödenecek toplam hizmet bedeli üst sınırı, satış bedelinin %4 + KDV'dir. Yasal olarak bu tutar, alıcıdan %2 ve satıcıdan %2 şeklinde alınmalıdır. Ancak uygulamada, taraflar kendi aralarında farklı bir anlaşma yapabilirler. Örneğin, bazı durumlarda pazarlık aşamasında tüm komisyonun alıcı tarafından karşılanması şart koşulabilir. Egzul.online tavsiyesi: Komisyon oranını ve kimin ödeyeceğini, evi görmeden önce veya en geç pazarlık masasına oturmadan önce yazılı olarak netleştirin.
2. Yer Gösterme Belgesi Neden Önemlidir?
Bir emlakçı size ev gezdirdiğinde 'Yer Gösterme Belgesi' imzalatmak isteyebilir. Çoğu alıcı bu belgeden çekinir, ancak bu belge emlakçının emeğini güvence altına alan standart bir dökümandır. Belgeyi imzaladığınızda, o evi o emlakçıyı aradan çıkararak (sahibinden veya başka bir emlakçıdan) satın almayacağınızı taahhüt etmiş olursunuz. Eğer yer gösterme belgesi imzaladığınız bir evi gizlice alırsanız, emlakçı mahkeme yoluyla komisyonunu (ve genellikle ceza bedelini) sizden tahsil edebilir. Bu nedenle dürüstlük, emlak ticaretinin en önemli kuralıdır.
3. KDV Dahil mi, Hariç mi?
Komisyon görüşmelerinde yapılan en büyük hatalardan biri KDV konusunu atlamaktır. Emlakçı 'Ben %2 alırım' dediğinde, buna %20 KDV eklenip eklenmediğini sormalısınız. 2 milyon TL'lik bir evde %2 komisyon 40.000 TL yapar. Eğer buna KDV dahil değilse, cebinizden toplamda 48.000 TL çıkacaktır. Aradaki 8.000 TL'lik fark, taşınma bütçenizden çalınan bir rakam olabilir. Bu yüzden her zaman 'KDV dahil son fiyat' üzerinden pazarlık yapın.
4. Emlakçıya Para Ne Zaman Ödenir?
Hizmet bedelinin ödeme zamanı genellikle tapu dairesinde imzalar atıldığı andır. Bazı ofisler, kapora alındığında komisyonun bir kısmını talep edebilir. Ancak güvenli olan, işlemin başarıyla sonuçlandığı gün ödeme yapmaktır. Eğer satış herhangi bir nedenle (kredi reddi, satıcının vazgeçmesi vb.) gerçekleşmezse, emlakçıya komisyon ödeme zorunluluğunuz genellikle doğmaz. Ancak bu durumu aranızdaki 'Hizmet Ortaklığı Sözleşmesi'nde mutlaka belirtmelisiniz.
5. Hizmet Bedeli Ödememenin Cezası Var mı?
Eğer emlakçı size evi bulduysa, tüm süreci yönettiyse ve yasal belgeler imzalandıysa, komisyon ödememek bir hak ihlalidir. Emlakçılar fatura kestikleri takdirde icra yoluyla bu tutarı faiziyle alma hakkına sahiptir. Egzul.online olarak her zaman profesyonel danışmanlarla çalışmanızı ve emeklerinin karşılığını şeffaf bir sözleşme ile güvence altına almanızı öneriyoruz.